De actuaris

geplaatst in: Geen categorie | 0

 

Axioma’s

Het is opvallend dat er voor een bètarichting als actuariaat waar zoveel rekenregels gebruikt worden, geen axioma’s bekend zijn. In de wiskunde en de logica is een axioma (of postulaat) een niet bewezen, maar als grondslag aanvaarde bewering. Een axioma dient zelf als grondslag voor het bewijs van andere stellingen, en wordt gebruikt in het opstellen van een theorie. Hierbij moet met een tweetal beperkingen rekening worden gehouden:

– axioma’s mogen niet met elkaar in tegenspraak zijn;
– axioma’s mogen niet uit andere axioma’s afgeleid kunnen worden.

Axioma’s zijn voorts te beschouwen als tijdloos. Hebben wij in de actuariële professie ook axioma’s waarop wij kunnen terugvallen in de huidige tijd? Dit zou de transparantie bij de bepaling van het korten van pensioenaanspraken en het berekenen van dekkingsgraden vergroten. Het maakt de communicatie ook inzichtelijker.

 

Toereikende technische voorzieningen vaststellen

Vanuit De Nederlandsche Bank (DNB) wordt van pensioenfondsen verwacht dat zij toereikende technische voorzieningen vaststellen. Hierbij moeten de gehanteerde actuariële grondslagen voldoen aan de wettelijke eisen van actualiteit, prudentie en consistentie. Door de link te maken met de actualiteit is meteen duidelijk dat het hier niet om axioma’s gaat.

In de handreiking tussen certificerend actuaris en externe accountant, staat aangegeven dat de technische voorzieningen gewaardeerd moeten worden op basis van marktwaardering. Hierbij zijn de grondslagen gebaseerd op prudente beginselen. In de toelichting staat dat dit onder andere gaat om het gebruik van de meest recente AG-prognosetafel met correctie ervaringssterfte en de DNB-rentetermijnstructuur.

 

Prudente beginselen niet gebaseerd op axioma’s

Als wij inzoomen op deze toelichting moeten wij concluderen dat de prudente beginselen niet gebaseerd zijn op axioma’s. De methodiek voor de bepaling van de AG-prognosetafel is helder vastgelegd en er zit een goed functionerend controleproces omheen, maar hij is aan veranderingen onderhevig. De DNB-rentetermijnstructuur onderging in 2011 een wijziging door het toepassen van een 3-maands gemiddelde, terwijl in 2012 de ultimate forward rate geïntroduceerd is. Onder Solvency II zijn de technische specificaties al heel ver uitgekristalliseerd, maar zijn nog steeds niet definitief. Bij de totstandkoming van deze specificaties zijn veel discussies gevoerd, waarbij er verschillende denkrichtingen en interpretatieverschillen waren en nog steeds zijn. Dus ook hier zijn geen axioma’s te vinden.

 

Actuariële wereld heeft geen axioma’s gedefinieerd

Bovenstaande constateringen suggereren dat de actuariële wereld geen axioma’s heeft gedefinieerd. Is dit erg? Mij lijkt van niet. Wij baseren ons op principes die beïnvloed worden door de tijdgeest waar wij in leven. Dit geeft ons flexibiliteit en vrijheid in het aanpakken van de complexe vraagstukken die spelen. Over eventuele verschillen van inzicht kunnen wij als professionals discussiëren.

 

Peter van Meel
Hoofdredacteur

Laat een reactie achter